مقالات آموزشی
هشریت انواع پردازنده (CPU) برای استخراج ارزهای دیجیتال (آپدیت ۲۰۲۵)
هشریت انواع پردازندهها: استخراج ارزهای دیجیتال با الگوریتم کریپتونایت و جایگاه مونرو
استخراج ارزهای دیجیتال فرآیندی بنیادین و رمزنگاریشده در شبکههای بلاکچین است که در آن از قدرت محاسباتی گسترده کامپیوترها برای حل معادلات پیچیده ریاضی و تأیید تراکنشها در دفتر کل توزیعشده استفاده میشود. این فرآیند، نه تنها امنیت و یکپارچگی شبکه را تضمین میکند، بلکه به استخراجکنندگان در ازای مشارکت فعال و سرمایهگذاریشان در سختافزار و انرژی، پاداشهایی به صورت ارز دیجیتال اعطا مینماید. تنوع الگوریتمهای اثبات کار (Proof-of-Work) در این حوزه بسیار چشمگیر است و هر کدام با توجه به اهداف خاص خود، مزایا و معایب منحصربهفردی دارند. در میان این الگوریتمها، کریپتونایت (CryptoNight) یکی از مشهورترینهاست که به دلیل تمرکز بر مقاومت در برابر سختافزارهای تخصصی استخراج (ASIC) و پشتیبانی قوی از حریم خصوصی کاربران، جایگاه ویژهای در اکوسیستم ارزهای دیجیتال پیدا کرده است. این مقاله به بررسی جامع و بهروز الگوریتم کریپتونایت، سیر تحولات تاریخی آن به ویژه در ارتباط با مونرو (Monero)، چالشها و چشمانداز آینده آن، و همچنین ارائه اطلاعات کاربردی و آماری در مورد هشریت پردازندههای مختلف در این زمینه میپردازد تا دیدگاهی جامع برای علاقهمندان به استخراج فراهم آورد.
لازم به ذکر است که در ۳۰ نوامبر ۲۰۲۰، شبکه مونرو (Monero)، که پیشتاز استفاده از کریپتونایت بود، یک هارد فورک استراتژیک و بسیار مهم را پشت سر گذاشت و الگوریتم استخراج خود را به طور کامل از کریپتونایت به RandomX تغییر داد. این تصمیم انقلابی، به عنوان یک گام حیاتی برای مونرو شناخته میشود تا به طور مؤثرتری در برابر تسلط فزاینده ASICها مقاومت کند و روح تمرکززدایی را در شبکه حفظ نماید. RandomX یک الگوریتم اثبات کار کاملاً نوین و پیچیده است که طراحی آن به طور خاص بر روی بهرهبرداری بهینه از حافظه پنهان (Cache) و عملیات حافظه پنهان پردازندههای مرکزی (CPU) متمرکز شده است. هدف اصلی این تحول، تضمین استخراج عادلانهتر و دسترسیپذیرتر برای کاربران عادی با استفاده از پردازندههای عمومی موجود در کامپیوترها و کارتهای گرافیک (GPU) بود. از سال ۲۰۲۵ به بعد، استخراج مونرو عمدتاً با استفاده از CPU و GPU انجام میشود، هرچند که توسعه و استفاده از ASICهای تخصصی برای RandomX نیز در حال پیشرفت است. با این حال، برای اکثریت کاربران و علاقهمندان، استخراج با CPU و GPU همچنان مقرونبهصرفهتر، عملیتر و مطابق با فلسفه مقاومت در برابر ASIC مونرو محسوب میشود، که این امر به افزایش مشارکت و توزیع قدرت هش در شبکه کمک میکند.
---ریشهها و ماهیت الگوریتم کریپتونایت (CryptoNight)
کریپتونایت، که به عنوان یک الگوریتم اثبات کار (Proof-of-Work) بر پایه پروتکل CryptoNote طراحی شد، برای اولین بار در سال ۲۰۱۶ و با هدف پشتیبانی از استخراج ارز دیجیتال مونرو (Monero - XMR) معرفی گردید. فلسفه اصلی پشت طراحی این الگوریتم، ایجاد یک سیستم استخراج بود که به شدت در برابر ASICها (Application-Specific Integrated Circuits) مقاوم باشد. ASICها، همانطور که از نامشان پیداست، مدارهای مجتمع تخصصی هستند که برای انجام یک وظیفه محاسباتی مشخص و به صورت فوقالعاده کارآمد بهینهسازی شدهاند، و در دنیای ارزهای دیجیتال، اغلب برای استخراج یک الگوریتم خاص به کار میروند (مانند SHA-256 برای بیتکوین). این دستگاهها به دلیل قدرت پردازشی بالا و مصرف انرژی پایینتر در مقایسه با سختافزارهای عمومی، میتوانند منجر به تمرکز قدرت استخراج و در نتیجه کاهش تمرکززدایی شبکه شوند. کریپتونایت با طراحی خاص خود که نیاز به دسترسی مکرر و تصادفی به حجم زیادی از حافظه (RAM) دارد، تلاش کرد تا طراحی ASICهای کارآمد برای خود را از لحاظ اقتصادی و فنی دشوار سازد. این رویکرد به استخراجکنندگانی که از پردازندههای مرکزی (CPU) و کارتهای گرافیک (GPU) خود استفاده میکنند، شانس بیشتری برای رقابت و کسب سود میداد و به حفظ ماهیت غیرمتمرکز شبکه کمک شایانی میکرد.
---مزایای کلیدی الگوریتم کریپتونایت در اکوسیستم بلاکچین
با وجود تحولات اخیر در اکوسیستم بلاکچین و ظهور الگوریتمهای جدید، کریپتونایت همچنان مزایای قابل توجهی دارد که آن را به گزینهای منحصربهفرد برای برخی پروژهها تبدیل میکند. این مزایا نه تنها بر جنبههای فنی، بلکه بر فلسفه و اهداف بنیادی ارزهای دیجیتال نیز تأثیرگذار بودهاند:
- مقاومت بالا در برابر ASICها: همانطور که پیشتر اشاره شد، بارزترین و شاید مهمترین مزیت کریپتونایت، طراحی ذاتی آن برای مقاومت در برابر ASICهاست. این ویژگی تضمین میکند که استخراج با استفاده از سختافزارهای رایجتر مانند کامپیوترهای شخصی، لپتاپها و حتی برخی گوشیهای هوشمند برای افراد بیشتری قابل دسترس باشد. این امر به نوبه خود به کاهش قابل توجه تمرکز قدرت استخراج در دست شرکتهای بزرگ تولیدکننده ASIC یا مزارع استخراج عظیم کمک میکند. نتیجه این مقاومت، توزیع گستردهتر قدرت هش و افزایش تمرکززدایی شبکه است که یکی از اصول حیاتی و اساسی شبکههای بلاکچین برای جلوگیری از سانسور و کنترل متمرکز محسوب میشود.
- تمرکز بر حریم خصوصی کاربران: یکی دیگر از ستونهای اصلی طراحی کریپتونایت، حفظ و تقویت حریم خصوصی کاربران است. ارزهای دیجیتالی که بر پایه این الگوریتم ساخته شدهاند، مانند مونرو در دوران اولیه خود، به طور پیشفرض از تکنیکهای پیشرفتهای نظیر تراکنشهای محرمانه (Confidential Transactions) و امضاهای حلقهای (Ring Signatures) بهره میبردند. این فناوریها به طور هوشمندانهای اطلاعات حساس مربوط به فرستنده، گیرنده و مبلغ تراکنش را در شبکه بلاکچین مخفی نگه میدارند، به طوری که فقط طرفین تراکنش از جزئیات آن مطلع باشند. این رویکرد حریم خصوصیمحور، در تضاد کامل با بلاکچینهای شفافی مانند بیتکوین است که تمام جزئیات تراکنشها به صورت عمومی و دائمی در دسترس هستند و امکان ردیابی فعالیتها را فراهم میآورند.
- مصرف انرژی نسبتاً متعادل: در مقایسه با برخی از الگوریتمهای اثبات کار بسیار پرمصرف مانند SHA-256 (مورد استفاده در بیتکوین و بیتکوین کش) که نیاز به توان محاسباتی فوقالعاده بالا دارند و منجر به مصرف انرژی بسیار زیادی میشوند، الگوریتم کریپتونایت طراحی شده است تا با مصرف انرژی کمتری به ازای هر هش کار کند. این مسئله میتواند آن را برای استخراجکنندگانی که به دنبال بهینهسازی هزینههای عملیاتی و کاهش اثرات زیستمحیطی هستند، جذابتر کند. البته، بهینهسازی مصرف انرژی همواره به کارایی سختافزار مورد استفاده، بهینهسازی نرمافزار استخراج و شرایط محیطی نیز بستگی دارد.
چالشها و معایب الگوریتم کریپتونایت
با وجود مزایای برجستهای که کریپتونایت ارائه میدهد، مانند هر فناوری دیگری، با چالشها و معایبی نیز همراه است که توسعهدهندگان و کاربران باید از آنها آگاه باشند:
- مصرف بالای حافظه (RAM): یکی از ویژگیهای اساسی کریپتونایت که به مقاومت آن در برابر ASICها کمک میکند، نیاز قابل توجه آن به حافظه (RAM) است. این الگوریتم برای اجرای موفقیتآمیز محاسبات پیچیده خود، نیاز به دسترسی مکرر، تصادفی و سریع به حجم زیادی از حافظه اصلی دارد. این موضوع باعث میشود که پردازندههایی با حافظه کش (Cache) بزرگ و پهنای باند حافظه بالا عملکرد به مراتب بهتری در استخراج کریپتونایت داشته باشند. در حالی که این ویژگی به طور مؤثری از طراحی و ساخت ASICهای اختصاصی و بهینه که معمولاً برای انجام عملیات فشرده محاسباتی با حافظه محدودتر بهینهسازی شدهاند، جلوگیری میکند، اما میتواند به معنای نیاز به سیستمهای کامپیوتری با مقادیر بیشتری از RAM برای دستیابی به کارایی مطلوب در استخراج باشد. این ممکن است هزینههای اولیه سختافزار را برای استخراجکنندگان افزایش دهد.
- پتانسیل سوءاستفاده (کریپتوجکینگ - Cryptojacking): مقاومت کریپتونایت در برابر ASICها، در کنار قابلیت نسبتاً آسان استخراج آن با CPUهای رایج، متأسفانه منجر به ظهور و گسترش پدیده کریپتوجکینگ (Cryptojacking) شده است. کریپتوجکینگ به معنای استخراج مخفیانه و غیرمجاز ارزهای دیجیتال (به ویژه مونرو در گذشته) با استفاده از منابع محاسباتی کامپیوترها، سرورها، دستگاههای موبایل یا حتی مرورگرهای اینترنت قربانیان است، بدون اینکه آنها از این فرآیند اطلاع یا رضایتی داشته باشند. مهاجمان با تزریق کدهای مخرب به وبسایتها، برنامههای نرمافزاری یا حتی تبلیغات آنلاین، پردازندههای قربانیان را وادار به انجام عملیات استخراج میکنند و سود حاصله را به کیف پولهای خود منتقل مینمایند. این عمل نه تنها منجر به کاهش چشمگیر عملکرد دستگاه، افزایش بیرویه مصرف انرژی و گرمای تولیدی میشود، بلکه در برخی موارد میتواند به سختافزار دستگاه آسیبهای جدی وارد کند و عمر مفید آن را کاهش دهد. این جنبه منفی، یک چالش اخلاقی و امنیتی مهم برای الگوریتم کریپتونایت محسوب میشود.
سیر تحول مونرو (Monero): از کریپتونایت تا RandomX
مونرو (XMR) به عنوان یکی از پیشگامان و پرچمداران ارزهای دیجیتال متمرکز بر حریم خصوصی، نقش محوری و تاریخسازی در معرفی و توسعه الگوریتم کریپتونایت ایفا کرد. این الگوریتم، که در ابتدا به طور خاص برای مونرو طراحی شده بود، به ابزاری کلیدی برای تحقق اهداف بنیادی مونرو در حفظ حریم خصوصی قوی و تمرکززدایی واقعی در شبکه تبدیل شد. با این حال، با گذشت زمان و پیشرفت فناوری ASIC، تیم توسعهدهنده مونرو با چالش فزایندهای مواجه شد: توانایی تولید ASICهای کارآمدتر برای کریپتونایت، که تهدیدی جدی برای مقاومت شبکه در برابر تمرکز و عدالت استخراج به شمار میرفت.
در تاریخ ۳۰ نوامبر ۲۰۲۰، در یک حرکت قاطع و برنامهریزیشده، شبکه مونرو دستخوش یک هارد فورک (Hard Fork) مهم و انقلابی شد و الگوریتم اثبات کار خود را به طور کامل از کریپتونایت به RandomX تغییر داد. این تصمیم، پاسخی مستقیم و قاطع به تکامل فناوری ASIC و تلاشی بیوقفه برای حفظ ویژگی حیاتی مقاومت در برابر ASIC بود که از اصول بنیادین و غیرقابل مذاکره مونرو به شمار میرفت. RandomX یک الگوریتم کاملاً جدید و نوآورانه است که به طور خاص طراحی شده تا به بهترین و کارآمدترین شکل ممکن از تواناییهای پردازندههای مرکزی (CPU) بهرهبرداری کند.
این الگوریتم بر روی استفاده بهینه از حافظه پنهان پردازندهها (CPU cache) و انجام عملیات پیچیده و تصادفی مرتبط با حافظه پنهان تمرکز دارد. ساختار RandomX به گونهای است که طراحی و تولید ASICهای اختصاصی و سودآور برای آن را به شدت دشوار، پیچیده و از لحاظ اقتصادی بسیار گران میکند. این امر، مزیت اصلی مونرو در فراهم آوردن یک میدان بازی برابر برای همه استخراجکنندگان را تقویت میکند. هدف اصلی و نهایی این تغییر، تضمین این بود که فرآیند استخراج مونرو همچنان عادلانهتر و دسترسیپذیرتر برای کاربران عادی باقی بماند و از تمرکز قدرت هش در مزارع استخراج بزرگ که صرفاً به تجهیزات ASIC وابسته هستند، جلوگیری شود. این رویکرد پیشرو، به مونرو کمک کرده است تا به یکی از تمرکززداییشدهترین و مقاومترین ارزهای دیجیتال در برابر ASIC در جهان تبدیل شود، جایی که حتی در سال ۲۰۲۵، استخراج با CPUها و GPUها همچنان یک گزینه کاملاً عملی، سودآور و در دسترس برای اکثریت استخراجکنندگان جهانی محسوب میشود. این تعهد به عدالت استخراج، مونرو را به یک نمونه برجسته از چگونگی تکامل یک بلاکچین برای حفظ اصول اصلی خود در برابر چالشهای فناوری تبدیل کرده است.
---آشنایی با ارزهای دیجیتال مبتنی بر کریپتونایت در سال ۲۰۲۵
با وجود مهاجرت مهم مونرو به الگوریتم RandomX، الگوریتم کریپتونایت و نسخههای مختلف آن همچنان توسط چندین ارز دیجیتال دیگر در اکوسیستم بلاکچین مورد استفاده قرار میگیرد. هر یک از این پروژهها اهداف، جوامع و ویژگیهای خاص خود را دنبال میکنند، اما همگی در استفاده از کریپتونایت برای دستیابی به خصوصیاتی نظیر حریم خصوصی، مقاومت در برابر ASIC، یا دسترسیپذیری برای استخراج با سختافزارهای عمومی مشترک هستند. در سال ۲۰۲۵، برخی از این ارزها که همچنان از نسخههای مختلف کریپتونایت (یا مشتقات نزدیک به آن) بهره میبرند، عبارتند از:
- Electroneum (ETN): یکی از شناختهشدهترینها که با تمرکز بر دسترسیپذیری و استخراج از طریق موبایل، تلاش دارد تا پذیرش گستردهتری برای ارزهای دیجیتال فراهم آورد. جامعه بزرگی دارد و بر پرداختهای خرد تأکید میکند.
- Bytecoin (BCN): یکی از اولین و قدیمیترین ارزهای دیجیتال که بر پایه پروتکل CryptoNote (که کریپتونایت بخشی جداییناپذیر از آن است) ساخته شد. این ارز، سنگ بنای بسیاری از پروژههای حریم خصوصی پس از خود بود.
- Beldex (BDX): یک پروژه با تمرکز بر حریم خصوصی و ایجاد یک اکوسیستم غیرمتمرکز شامل DAppها و خدمات حفظ حریم خصوصی. این پروژه به طور مداوم در حال توسعه و افزودن ویژگیهای جدید است.
- DinastyCoin (DCY): ارز دیجیتالی با تمرکز بر حریم خصوصی و فراهم آوردن فرآیند استخراج آسان و در دسترس برای کاربران عادی.
- Conceal (CCX): این ارز نه تنها تراکنشهای خصوصی را ارائه میدهد، بلکه بر روی پیامرسانی غیرمتمرکز و امن نیز تمرکز دارد و به کاربران امکان میدهد تا به صورت ناشناس ارتباط برقرار کنند.
- Sumokoin (SUMO): یکی دیگر از ارزهای دیجیتال متمرکز بر حریم خصوصی که به طور فعال بر روی مقاومت در برابر ASIC تأکید دارد و تلاش میکند تا به کاربران، ابزارهایی برای حفظ ناشناس بودن در تراکنشها بدهد.
- uPlexa (UPX): این پروژه با هدف ایجاد یک شبکه برای دستگاههای اینترنت اشیا (IoT) و تسهیل تراکنشهای ریز و ارتباطات امن بین این دستگاهها طراحی شده است.
- Masari (MSR): در سالیان اخیر این پروژه به طور مداوم تلاش کرده است تا به فورکهای نرمافزاری منظم برای حفظ مقاومت در برابر ASIC متعهد باشد و جامعهای فعال و متعهد را حفظ کند.
- Soldo (SLD): یک ارز دیجیتال کمتر شناخته شده با تمرکز بر حریم خصوصی و امنیت.
- Bitcoal (COAL): ارزی که عمدتاً بر روی استخراج با CPU متمرکز است و به دنبال پایداری و عدالت در فرآیند استخراج است.
- Arqma (ARQ): یک پروژه حریم خصوصی که به طور فعال توسعه یافته و ویژگیهای امنیتی پیشرفتهای را ارائه میدهد.
- Electronero (ETNX): یک فورک از Electroneum که اهداف مشابهی در دسترسیپذیری و استخراج موبایلی دنبال میکند.
- Torque (TORQ): پروژهای با تمرکز بر حریم خصوصی و بهبود کارایی شبکه.
- TFT Network (TFT): ارز دیجیتالی برای زیرساختهای ThreeFold، که به دنبال ایجاد یک اینترنت غیرمتمرکز است.
- Safex Token (SFX): بخشی از اکوسیستم Safex برای تجارت الکترونیک غیرمتمرکز و ایمن.
- BipCoin (BIP): یک ارز حریم خصوصی دیگر که به استخراج با CPU به عنوان یک ویژگی اصلی خود میبالد.
- MoneroV (XMV): یک فورک دیگر از مونرو که در پی حفظ اصول اصلی مونرو در حریم خصوصی و مقاومت در برابر ASIC است.
- MarketCash (MKT): با هدف استفاده در بازارهای آنلاین و تسهیل تراکنشهای سریع و کمهزینه.
- Leviar (XLR): یک ارز حریم خصوصی و امن که بر روی کاربردهای دنیای واقعی تمرکز دارد.
- Geldum (GDM): با تمرکز بر حریم خصوصی و مقاومت در برابر سانسور.
- ParsiCoin (PARS): یک ارز دیجیتال ایرانی با الگوریتم کریپتونایت که به دنبال ارائه راهکارهای بومی برای پرداختهای دیجیتال و ایجاد یک اکوسیستم مالی غیرمتمرکز در منطقه است.
- Zelerius (ZLS): ارزی با هدف حریم خصوصی و تمرکززدایی که به طور مداوم در حال بهینهسازی الگوریتم خود برای کارایی بهتر است.
در جمعبندی نهایی، الگوریتم کریپتونایت با مزایای بارز خود از جمله مقاومت ریشهای در برابر ASICها و تمرکز بیوقفه بر حریم خصوصی، نقش تاریخی و مهمی در توسعه ارزهای دیجیتال ایفا کرده است. هرچند مونرو، که پیشگام این مسیر بود، به استراتژی بلندمدتتری با RandomX روی آورد تا اصول تمرکززدایی و مقاومت در برابر ASIC را در برابر چالشهای جدید حفظ کند، اما کریپتونایت همچنان به عنوان یک پایه و اساس محکم برای بسیاری از پروژههای دیگر در فضای ارزهای دیجیتال باقی مانده است. این تکامل نشاندهنده پویایی و نوآوری مستمر در دنیای بلاکچین برای دستیابی به اهداف اصلی ارزهای دیجیتال است: تمرکززدایی، امنیت و حریم خصوصی.
---نمودار مقایسه هشریت برترین پردازندهها (RandomX) - ۲۰۲۵
در ادامه، برای درک بصری بهتر، نموداری از هشریت ۱۰ پردازنده برتر در استخراج مونرو با الگوریتم RandomX (اطلاعات ۲۰۲۵) ارائه شده است. این نمودار به شما کمک میکند تا عملکرد نسبی هر پردازنده را به سرعت مقایسه کنید. توجه داشته باشید که این مقادیر تقریبی هستند و میتوانند با توجه به تنظیمات سیستم و نرمافزار متفاوت باشند.
جدول کامل هشریت انواع پردازندهها بر اساس الگوریتم RandomX (برای استخراج مونرو)
با توجه به اینکه مونرو در حال حاضر از الگوریتم RandomX استفاده میکند، جدول زیر هشریتهای تقریبی پردازندههای مختلف را بر اساس این الگوریتم نشان میدهد. این اعداد میتوانند بسته به عوامل مختلفی مانند فرکانس پردازنده، تعداد هستهها/رشتهها، اندازه کش (cache)، پهنای باند حافظه، بهینهسازی سیستم عامل و درایورها، و نرمافزار استخراج مورد استفاده، متغیر باشند. مقادیر ارائه شده به صورت کیلوهش بر ثانیه (kh/s) هستند و نمایانگر کارایی این پردازندهها در استخراج مونرو با RandomX میباشند. لازم به ذکر است که این اطلاعات بر اساس دادههای بهروز تا سال 2025 گردآوری شدهاند و بهترین عملکرد معمولاً با تنظیمات بهینه BIOS و اورکلاک معتدل قابل دستیابی است.
| پردازنده | تعداد هسته/رشته / فرکانس | هشریت (kh/s) |
|---|---|---|
| AMD EPYC 7502P 32-Core Processor | 64 / 2.50 GHz | 23.9 |
| AMD EPYC 7502P 32-Core Processor | 64 / GHz | 22.3 |
| AMD Ryzen Threadripper 3970X 32-Core Processor | 64 / 3.69 GHz | 19.9 |
| Intel® Xeon® Gold 6152 | 88 / 2.10 GHz | 14.6 |
| AMD Ryzen 9 3950X 16-Core Processor | 32 / 4.20 GHz | 13.6 |
| AMD Ryzen 9 3950X 16-Core Processor | 32 / 3.49 GHz | 13.4 |
| AMD Ryzen 9 3950X 16-Core Processor | 32 / 4.10 GHz | 13.3 |
| AMD Ryzen 9 3950X 16-Core Processor | 32 / 3.90 GHz | 13.0 |
| AMD Ryzen 9 5950X 16-Core Processor | 32 / 3.40 GHz | 12.9 |
| AMD Ryzen 9 3950X 16-Core Processor | 32 / 3.50 GHz | 12.7 |
| AMD Ryzen Threadripper 3960X 24-Core Processor | 48 / 3.90 GHz | 11.6 |
| Intel® Xeon® E5-2670 v3 | 48 / 2.30 GHz | 11.4 |
| AMD Ryzen 9 3900X 12-Core Processor | 24 / 4.03 GHz | 11.3 |
| AMD Ryzen 9 3900 12-Core Processor | 24 / 3.10 GHz | 10.7 |
| AMD Ryzen 9 3900X 12-Core Processor | 24 / 4.20 GHz | 10.7 |
| Intel® Xeon® E5-2686 v4 | 64 / 2.30 GHz | 10.6 |
| AMD EPYC 7262 8-Core Processor | 32 / 3.19 GHz | 10.1 |
| AMD Ryzen 9 3900X 12-Core Processor | 24 / 3.79 GHz | 10.1 |
| AMD Ryzen 9 3900X 12-Core Processor | 24 / 3.80 GHz | 10.1 |
| Intel® Xeon® E5-2690 v2 | 40 / 3.00 GHz | 9.33 |
| AMD Ryzen 9 3900X 12-Core Processor | 24 / 4.00 GHz | 9.30 |
| Intel® Xeon® Gold 6140 | 32 / 2.30 GHz | 8.88 |
| Intel® Core™ i9-10940X | 28 / 3.30 GHz | 8.71 |
| AMD Ryzen Threadripper 2990WX 32-Core Processor | 32 / 4.13 GHz | 8.56 |
| Intel® Xeon® Gold 5218 | 64 / 2.30 GHz | 8.45 |
| Intel® Xeon® E5-2650 v3 | 40 / 2.30 GHz | 8.18 |
| AMD Ryzen 9 3900X 12-Core Processor | 24 / 3.50 GHz | 8.17 |
| Intel® Xeon® E5-2670 v2 | 40 / 2.50 GHz | 8.11 |
| Intel® Xeon® Silver 4114 | 40 / 2.20 GHz | 7.98 |
| Intel® Core™ i9-7980XE | 36 / 2.60 GHz | 7.95 |
| Intel® Xeon® E5-2680 v3 | 48 / 2.50 GHz | 7.91 |
| Intel® Xeon® Gold 6140 | 40 / 2.30 GHz | 7.86 |
| AMD Ryzen Threadripper 1950X 16-Core Processor | 32 / 3.40 GHz | 7.83 |
| AMD Ryzen 7 3800XT 8-Core Processor | 16 / 3.89 GHz | 7.81 |
| Intel® Xeon® E5-2680 v2 | 40 / 2.80 GHz | 7.67 |
| Intel® Xeon® E5-2690 v4 | 24 / 2.60 GHz | 7.48 |
| AMD Ryzen 7 3700X 8-Core Processor | 16 / GHz | 7.47 |
| Intel Core Processor (Broadwell, no TSX, IBRS) | 24 / 2.89 GHz | 7.30 |
| AMD Ryzen 7 3800XT 8-Core Processor | 16 / 3.90 GHz | 7.27 |
| AMD Ryzen 9 3950X 16-Core Processor | 32 / 4.25 GHz | 7.23 |
| Intel® Core™ i9-7940X | 28 / 3.10 GHz | 7.11 |
| AMD Ryzen 9 3950X 16-Core Processor | 16 / 3.50 GHz | 7.05 |
| Intel® Xeon® E5-2640 v3 | 32 / 2.60 GHz | 6.82 |
| Intel® Xeon® Silver 4208 | 32 / 2.10 GHz | 6.71 |
| AMD Ryzen 7 3700X 8-Core Processor | 16 / 4.20 GHz | 6.70 |
| Intel® Xeon® E5-2630 v3 | 32 / 2.40 GHz | 6.65 |
| AMD Ryzen 7 3700X 8-Core Processor | 16 / 3.59 GHz | 6.60 |
| Intel® Xeon® Platinum 8151 | 24 / 3.40 GHz | 6.60 |
| AMD Ryzen 5 5600X 6-Core Processor | 12 / 3.69 GHz | 6.60 |
| AMD Ryzen 7 3800X 8-Core Processor | 16 / 3.89 GHz | 6.48 |
| AMD Ryzen 7 3700X 8-Core Processor | 16 / 3.60 GHz | 6.47 |
| Intel® Xeon® E5-2698 v4 | 40 / 2.20 GHz | 6.41 |
| Intel® Xeon® E5-2650 v2 | 32 / 2.60 GHz | 6.39 |
| Intel® Xeon® E5-2640 v4 | 16 / 2.40 GHz | 6.39 |
| AMD Ryzen 7 3800X 8-Core Processor | 16 / 3.90 GHz | 6.38 |
| Intel® Xeon® Silver 4110 | 32 / 2.10 GHz | 6.37 |
| Intel® Xeon® Gold 6140 | 24 / 2.30 GHz | 6.31 |
| AMD Ryzen 5 3600XT 6-Core Processor | 12 / 3.80 GHz | 6.25 |
| AMD Ryzen 5 3600X 6-Core Processor | 12 / 4.10 GHz | 6.23 |
| AMD Ryzen 7 3700X 8-Core Processor | 16 / 4.05 GHz | 6.21 |
| Intel® Xeon® E5-2620 v4 | 32 / 2.10 GHz | 6.16 |
| Intel® Core™ i9-10980XE | 36 / 3.00 GHz | 5.90 |
| AMD Ryzen 5 5600X 6-Core Processor | 12 / 3.70 GHz | 5.89 |
| Intel® Xeon® E5-2650 0 | 32 / 2.00 GHz | 5.78 |
| Intel® Xeon® E5-2660 v2 | 40 / 2.20 GHz | 5.68 |
| AMD Ryzen 5 3600X 6-Core Processor | 12 / 3.79 GHz | 5.65 |
| Intel® Xeon® E5-2696 v2 | 48 / 2.50 GHz | 5.59 |
| AMD Ryzen 5 3600X 6-Core Processor | 12 / 3.80 GHz | 5.58 |
| Intel® Core™ i9-10900X | 20 / 3.70 GHz | 5.48 |
| Intel® Xeon® E5-2686 v4 | 32 / 2.30 GHz | 5.47 |
| Intel® Xeon® Silver 4214 | 24 / 2.20 GHz | 5.40 |
| Intel Core Processor (Broadwell, no TSX, IBRS) | 16 / 2.89 GHz | 5.37 |
| AMD Ryzen 7 5800X 8-Core Processor | 16 / 3.80 GHz | 5.33 |
| Intel® Core™ i9-10920X | 24 / 3.50 GHz | 5.32 |
| Intel® Xeon® Gold 6140 | 16 / 2.30 GHz | 5.07 |
| Intel® Core™ i9-7900X | 20 / 3.30 GHz | 5.03 |
| AMD Ryzen 5 3600 6-Core Processor | 12 / 3.60 GHz | 5.03 |
| AMD Ryzen 7 3800X 8-Core Processor | 16 / 4.40 GHz | 5.02 |
| Intel® Core™ i9-10850K | 20 / 3.60 GHz | 4.94 |
| AMD Ryzen 5 3600 6-Core Processor | 12 / 3.91 GHz | 4.92 |
| AMD Ryzen 9 3950X 16-Core Processor | 16 / 4.30 GHz | 4.88 |
| Intel® Xeon® E5-2689 0 | 32 / 2.60 GHz | 4.78 |
| Intel® Core™ i9-10900K | 20 / 3.70 GHz | 4.70 |
| AMD Ryzen 5 3600 6-Core Processor | 12 / 3.95 GHz | 4.66 |
| AMD Ryzen 5 3600XT 6-Core Processor | 12 / 3.79 GHz | 4.66 |
| Intel® Xeon® Silver 4114 | 32 / 2.20 GHz | 4.66 |
| AMD Ryzen 7 3700X 8-Core Processor | 16 / 4.02 GHz | 4.62 |
| AMD Ryzen 5 3600 6-Core Processor | 12 / 3.59 GHz | 4.60 |
| Intel® Xeon® E5-2660 0 | 32 / 2.20 GHz | 4.51 |
| AMD Ryzen 9 3900X 12-Core Processor | 12 / 3.99 GHz | 4.50 |
| Intel® Core™ i9-9980XE | 36 / 3.00 GHz | 4.39 |
| AMD Ryzen 7 2700X Eight-Core Processor | 16 / 3.70 GHz | 4.37 |
| Intel® Xeon® Silver 4210 | 20 / 2.20 GHz | 4.35 |
| Intel® Core™ i7-10700KF | 16 / 3.80 GHz | 4.30 |
| Intel® Xeon® E5-2620 v2 | 24 / 2.10 GHz | 4.27 |
| Intel® Core™ i7-5960X | 16 / 3.00 GHz | 4.25 |
| AMD Ryzen 5 2600X Six-Core Processor | 12 / 3.60 GHz | 4.24 |
| Intel® Xeon® E5-2630 v2 | 24 / 2.60 GHz | 4.23 |
| Intel® Core™ i9-10900 | 20 / 2.80 GHz | 4.17 |
مونرو (Monero)، با نماد XMR، یک ارز دیجیتال متنباز و مبتنی بر حریم خصوصی است که در آوریل ۲۰۱۴ راهاندازی شد. برخلاف بیتکوین و بسیاری از ارزهای دیجیتال دیگر که تراکنشهای آنها در بلاکچین شفاف و عمومی قابل ردیابی هستند، مونرو با هدف ارائه حریم خصوصی کامل و غیرقابل ردیابی بودن برای کاربران طراحی شده است. این ویژگیهای حریم خصوصی ذاتی، مونرو را از سایر ارزهای دیجیتال متمایز میکند و آن را به گزینهای جذاب برای افرادی تبدیل کرده که به دنبال حفظ ناشناسایی در تراکنشهای مالی خود هستند، چه برای اهداف مشروع و چه برای فعالیتهای غیرقانونی در بازارهای سیاه. ریشههای مونرو به پروتکل CryptoNote بازمیگردد که توسط یک فرد یا گروه ناشناس با نام مستعار نیکلاس ون سابرهیگن در سال ۲۰۱۳ معرفی شد. اولین ارز دیجیتال مبتنی بر این پروتکل، بایتکوین (Bytecoin) بود که در سال ۲۰۱۲ راهاندازی شد، و سپس در سال ۲۰۱۴، کدبیس بایتکوین فورک شد تا بیتمونرو (Bitmonero) را ایجاد کند که بعدها به سادگی مونرو نام گرفت. مونرو هیچ بنیانگذار یا مدیرعاملی واحدی ندارد و توسط جامعهای از توسعهدهندگان داوطلب در سراسر جهان پشتیبانی و توسعه مییابد. هدف اصلی مونرو ایجاد یک پول دیجیتال واقعاً قابل تعویض (fungible) است، به این معنی که هر واحد مونرو همان ارزش و ویژگیهای هر واحد دیگر را دارد و تاریخچه تراکنش آن نمیتواند ارزش آن را کاهش دهد، برخلاف بیتکوین که سابقه تراکنشهای عمومی ممکن است باعث “آلودگی” برخی سکهها شود. این ویژگی حریم خصوصی و قابلیت تعویض، سنگ بنای فلسفه مونرو را تشکیل میدهد و کاربردهای آن را فراتر از صرفاً مبادلات مالی سنتی میبرد، از جمله امکان پرداختهای خصوصی برای مشاغل و افرادی که به حریم خصوصی اهمیت میدهند.
تاریخچه و تکامل مونرو: از CryptoNote تا Monero امروزی
تاریخچه مونرو از سال ۲۰۱۳ آغاز میشود، زمانی که یک وایتپیپر با عنوان “CryptoNote” توسط نیکلاس ون سابرهیگن، یک توسعهدهنده با نام مستعار، منتشر شد. این وایتپیپر، اصول و مکانیزمهای رمزنگاری جدیدی را برای ایجاد یک شکل جدید از پول الکترونیکی معرفی کرد که هدف آن بهبود حریم خصوصی و غیرقابل ردیابی بودن تراکنشها بود. اولین پیادهسازی این پروتکل، ارز دیجیتال بایتکوین (Bytecoin) بود که در جولای ۲۰۱۲ راهاندازی شد. با این حال، بایتکوین با برخی مشکلات از جمله راهاندازی ناعادلانه (pre-mine) و عدم شفافیت در توسعه مواجه بود. در آوریل ۲۰۱۴، گروهی از توسعهدهندگان مستقل تصمیم گرفتند تا کدبیس بایتکوین را فورک کنند و یک ارز دیجیتال جدید با نام “بیتمونرو” (Bitmonero) ایجاد کنند. این فورک با هدف رفع کاستیهای بایتکوین و ایجاد یک ارز دیجیتال کاملاً شفاف و جامعهمحور انجام شد. تنها چند ماه پس از راهاندازی، نام “بیتمونرو” به “مونرو” (Monero) تغییر یافت که در زبان اسپرانتو به معنای “سکه” است.
از زمان تأسیس، مونرو دستخوش چندین بهروزرسانی و ارتقاء مهم شده است که هر یک به افزایش حریم خصوصی، امنیت، کارایی و مقیاسپذیری آن کمک کردهاند. یکی از مهمترین این ارتقاءها، پیادهسازی Ring Confidential Transactions (RingCT) در سال ۲۰۱۷ بود. پیش از RingCT، اگرچه فرستنده و گیرنده تراکنش با استفاده از امضاهای حلقوی و آدرسهای مخفی پنهان میشدند، اما مبلغ تراکنش هنوز عمومی بود. RingCT این مشکل را حل کرد و مقدار تراکنش را نیز پنهان ساخت، که گامی بزرگ در جهت حریم خصوصی کامل بود. این ویژگی از سپتامبر ۲۰۱۷ برای تمام تراکنشهای مونرو اجباری شد. در سال ۲۰۱۸، مونرو با پیادهسازی “Bulletproofs”، یک فناوری اثبات دانش صفر، کارایی تراکنشها را به شدت افزایش داد. این فناوری منجر به کاهش حداقل ۸۰ درصدی حجم متوسط تراکنشها و کاهش چشمگیر کارمزدها برای کاربران نهایی شد. یکی دیگر از تحولات مهم، تغییر الگوریتم اثبات کار از CryptoNight به RandomX در نوامبر ۲۰۱۹ بود. این تغییر با هدف افزایش مقاومت شبکه در برابر دستگاههای استخراج تخصصی (ASIC) و حفظ ماهیت غیرمتمرکز استخراج انجام شد، به طوری که استخراج با استفاده از CPU و GPU همچنان مقرون به صرفه باشد و امکان مشارکت گستردهتر در شبکه را فراهم کند. مونرو همچنین پروتکل Dandelion++ را پیادهسازی کرده است که با پنهان کردن آدرس IP دستگاههای تولید کننده تراکنش، حریم خصوصی را در لایه شبکه تقویت میکند. این پروتکل، تراکنشها را ابتدا به یک گره منفرد ارسال میکند و سپس به صورت احتمالی و در فازهای مختلف به کل شبکه منتشر میکند تا منشأ تراکنش دشوارتر ردیابی شود. در سال ۲۰۲۲، مونرو سیستم “انتشار دنباله” (Tail Emission) را پیادهسازی کرد که پس از پایان انتشار اصلی سکه، پاداش بلوک کوچکی را به صورت دائمی برای ماینرها تضمین میکند. این امر به حفظ انگیزه ماینرها و امنیت شبکه در بلندمدت کمک میکند، برخلاف بیتکوین که دارای عرضه نهایی است و در بلندمدت ممکن است با کاهش انگیزههای ماینرها مواجه شود.
کاربردهای مونرو: از پرداختهای خصوصی تا حفظ حریم شخصی
کاربردهای مونرو عمدتاً حول محور ویژگیهای حریم خصوصی و غیرقابل ردیابی بودن آن میچرخد. در دنیایی که شفافیت بلاکچینها میتواند به راحتی منجر به ردیابی فعالیتهای مالی افراد شود، مونرو راهحلی برای حفظ ناشناسایی ارائه میدهد.
پرداختهای خصوصی و محرمانه: اصلیترین کاربرد مونرو، انجام پرداختهای مالی است که فرستنده، گیرنده و مبلغ تراکنش را از دید عموم پنهان میکند. این ویژگی برای افرادی که به دنبال حفظ حریم خصوصی مالی خود در خریدهای آنلاین، پرداخت حقوق، یا هرگونه مبادله مالی دیگر هستند، بسیار ارزشمند است. برخی کسبوکارها و پلتفرمهای آنلاین که به حریم خصوصی مشتریان خود اهمیت میدهند، مونرو را به عنوان یک روش پرداخت پذیرفتهاند.
حفظ دارایی و ثروت خصوصی: مونرو برای افرادی که مایلند داراییهای خود را به صورت خصوصی و بدون امکان ردیابی توسط دولتها، سازمانها یا حتی افراد دیگر نگهداری کنند، ابزار قدرتمندی است. این امر به ویژه برای افراد ساکن در کشورهایی با کنترلهای مالی شدید یا رژیمهای غیردموکراتیک اهمیت دارد.
دور زدن سانسور و محدودیتهای مالی: در برخی مناطق جهان، افراد ممکن است با محدودیتهای شدید در دسترسی به خدمات مالی سنتی یا تحت سانسور دولتی قرار داشته باشند. مونرو میتواند به عنوان ابزاری برای دور زدن این محدودیتها و انجام تراکنشهای خارج از نظارت دولت مورد استفاده قرار گیرد.
مقاومت در برابر تحلیل بلاکچین: از آنجایی که تراکنشهای مونرو به صورت پیشفرض خصوصی هستند، تحلیل بلاکچین برای ردیابی جریان وجوه یا شناسایی کاربران بسیار دشوار یا تقریباً غیرممکن است. این امر مونرو را در برابر تکنیکهای تحلیل داده که در مورد بیتکوین و سایر بلاکچینهای شفاف استفاده میشود، مقاوم میسازد.
استفاده در بازارهای سیاه و فعالیتهای غیرقانونی: متاسفانه، یکی از کاربردهای مونرو که اغلب توسط رسانهها برجسته میشود، استفاده آن در بازارهای سیاه دارکنت، پولشویی، باجافزارها و سایر فعالیتهای مجرمانه است. اگرچه توسعهدهندگان مونرو تأکید میکنند که هدف آنها ارائه ابزاری برای حریم خصوصی مشروع است، اما ماهیت غیرقابل ردیابی آن، آن را به ابزاری جذاب برای مجرمان نیز تبدیل کرده است. این امر منجر به چالشهای نظارتی و فشار بر صرافیها برای حذف مونرو از لیستهای خود در برخی حوزههای قضایی شده است.
پروژههای آزمایشی و تحقیقاتی: مونرو همچنین به عنوان یک بستر برای تحقیق و توسعه در زمینه رمزنگاری و حریم خصوصی در بلاکچین مورد استفاده قرار میگیرد، زیرا ویژگیهای پیشرفته آن امکان آزمایش و پیادهسازی پروتکلهای جدید حریم خصوصی را فراهم میکند.
تجهیزات و فرایند استخراج مونرو
مونرو از مکانیزم اجماع اثبات کار (Proof-of-Work) استفاده میکند، به این معنی که ماینرها با حل مسائل پیچیده رمزنگاری، تراکنشها را تأیید کرده و بلوکهای جدیدی به بلاکچین اضافه میکنند. در ازای این کار، آنها پاداش بلوک دریافت میکنند که شامل سکههای جدید مونرو و کارمزدهای تراکنش است. یکی از ویژگیهای متمایز مونرو، مقاومت آن در برابر استخراج با استفاده از ASICs (Application-Specific Integrated Circuits) است. ASICs سختافزارهای تخصصی هستند که برای استخراج یک الگوریتم خاص بهینهسازی شدهاند و به ماینرهای دارای این دستگاهها برتری بزرگی نسبت به سایرین میدهند. مونرو برای حفظ غیرمتمرکز بودن شبکه و جلوگیری از تمرکز قدرت استخراج در دست شرکتهای بزرگ یا افراد ثروتمند، الگوریتم اثبات کار خود را به گونهای طراحی کرده که برای CPUها (پردازندههای مرکزی) و GPUها (کارتهای گرافیک) بهینه باشد.
الگوریتم استخراج: در حال حاضر، مونرو از الگوریتم RandomX استفاده میکند که در نوامبر ۲۰۱۹ جایگزین الگوریتمهای قبلی CryptoNight و CryptoNightR شد. RandomX به گونهای طراحی شده که استفاده از آن برای CPUها بسیار کارآمد باشد و در عین حال، توسعه ASICs برای آن غیرمنطقی و از نظر اقتصادی بیصرفه باشد. این امر باعث میشود که کاربران عادی با استفاده از کامپیوترهای شخصی خود قادر به مشارکت در فرایند استخراج باشند و شبکه را غیرمتمرکزتر نگه دارند.
سختافزار مورد نیاز:
CPU (پردازنده مرکزی): با توجه به طراحی RandomX، CPUها بهترین گزینه برای استخراج مونرو هستند. پردازندههای مدرن با هستههای زیاد و کش بالا (مانند AMD Ryzen یا Intel Core i7/i9) عملکرد خوبی در استخراج مونرو از خود نشان میدهند.
GPU (کارت گرافیک): اگرچه GPUها نیز میتوانند مونرو را استخراج کنند، اما کارایی آنها در مقایسه با CPUها برای RandomX کمتر است. با این حال، اگر قبلاً کارتهای گرافیک قدرتمند دارید، همچنان میتوانید از آنها برای استخراج استفاده کنید.
نرمافزار استخراج: برای استخراج مونرو، به نرمافزارهای مخصوص استخراج نیاز دارید. نرمافزارهای محبوبی مانند XMRig و CSminer پشتیبانی گستردهای از الگوریتم RandomX دارند و میتوانند برای استخراج انفرادی یا در استخر استفاده شوند. برای استخراج انفرادی، میتوان از کیف پول رسمی مونرو (CLI یا GUI) نیز استفاده کرد.
استخر استخراج (Mining Pool): بسیاری از ماینرها ترجیح میدهند به یک استخر استخراج بپیوندند. استخرها گروههایی از ماینرها هستند که قدرت هش خود را با هم ترکیب میکنند تا شانس یافتن یک بلوک را افزایش دهند. پاداش بلوک سپس بین اعضای استخر بر اساس سهم هر یک از قدرت هش توزیع میشود. این کار باعث میشود درآمد ماینرها پایدارتر و قابل پیشبینیتر باشد، به خصوص برای ماینرهای کوچکتر. استخرهای محبوبی مانند Minergate، 2Miners و SupportXMR برای مونرو وجود دارند.
مصرف برق و سودآوری: استخراج مونرو، مانند هر ارز دیجیتال دیگری، مصرف برق قابل توجهی دارد. سودآوری استخراج به عواملی مانند نرخ هش سختافزار، هزینه برق، سختی شبکه و قیمت بازار مونرو بستگی دارد. قبل از شروع استخراج، محاسبه این عوامل برای اطمینان از سودآوری ضروری است. سختی شبکه مونرو به صورت پویا تنظیم میشود تا زمان تولید بلوک تقریباً ثابت (حدود ۲ دقیقه) باقی بماند.
الگوریتمهای رمزنگاری و حریم خصوصی مونرو: یک تحلیل عمیق
مونرو حریم خصوصی بینظیری را با استفاده از ترکیبی از تکنیکهای پیشرفته رمزنگاری ارائه میدهد که هر سه جنبه اصلی یک تراکنش (فرستنده، گیرنده و مبلغ) را پنهان میکنند. این ویژگیها به صورت پیشفرض برای تمام تراکنشها اجباری هستند، به این معنی که هیچ راهی برای ارسال تصادفی یک تراکنش شفاف وجود ندارد.
امضاهای حلقوی (Ring Signatures):
مفهوم: امضاهای حلقوی یک نوع امضای دیجیتال هستند که توسط هر عضوی از یک گروه از کاربران قابل انجام است که هر کدام کلیدهای خود را دارند. بنابراین، پیامی که با امضای حلقوی امضا شده باشد، توسط یکی از اعضای گروه خاصی از افراد تأیید شده است. ویژگی امنیتی اصلی امضای حلقوی این است که از نظر محاسباتی غیرممکن است که تشخیص داده شود کدام یک از کلیدهای اعضای گروه برای تولید امضا استفاده شده است.
کاربرد در مونرو: در مونرو، هنگامی که شما یک تراکنش ارسال میکنید، امضای شما با امضاهای عمومی چندین خروجی دیگر (به نام “فریب” یا “decoys”) از بلاکچین ترکیب میشود. این خروجیهای فریب به صورت تصادفی از گذشته بلاکچین انتخاب میشوند. به این ترتیب، یک “حلقه” از امضاکنندگان احتمالی ایجاد میشود. برای یک ناظر بیرونی، تراکنش میتواند از هر یک از اعضای این حلقه آمده باشد و تشخیص فرستنده واقعی از سایر اعضای حلقه غیرممکن است. این مکانیسم تضمین میکند که ورودیهای تراکنش (یعنی منشأ وجوه) غیرقابل ردیابی هستند و قابلیت تعویض را فراهم میکند، زیرا هیچ خروجی خاصی را نمیتوان به یک تراکنش خاص مرتبط کرد. اندازه حلقه (تعداد خروجیهای فریب) به صورت پویا تعیین میشود و معمولاً در حدود ۱۱ یا بیشتر است.
آدرسهای مخفی (Stealth Addresses):
مفهوم: آدرسهای مخفی برای محافظت از حریم خصوصی گیرنده طراحی شدهاند. به جای استفاده از یک آدرس عمومی ثابت برای دریافت وجوه، برای هر تراکنش ورودی یک آدرس یکبار مصرف و منحصر به فرد ایجاد میشود.
کاربرد در مونرو: هنگامی که فرستنده میخواهد به گیرندهای مونرو ارسال کند، با استفاده از کلید عمومی گیرنده و یک مقدار تصادفی (که فرستنده تولید میکند)، یک آدرس مخفی یکبار مصرف برای آن تراکنش خاص ایجاد میکند. این آدرس در بلاکچین ثبت میشود. گیرنده سپس با استفاده از کلید مشاهده خصوصی (private view key) خود، بلاکچین را اسکن میکند تا تشخیص دهد آیا خروجیای به او تعلق دارد یا خیر. هنگامی که یک خروجی به گیرنده تعلق میگیرد، گیرنده میتواند با استفاده از کلید خرج خصوصی (private spend key) خود، وجوه را خرج کند. از آنجایی که هر تراکنش دارای یک آدرس مقصد منحصر به فرد است که فقط فرستنده و گیرنده از ارتباط آن با یک آدرس عمومی ثابت آگاه هستند، هیچ کس دیگری نمیتواند تراکنشها را به آدرس عمومی گیرنده یا هویت واقعی او مرتبط کند.
تراکنشهای محرمانه حلقوی (Ring Confidential Transactions – RingCT):
مفهوم: RingCT فناوری است که میزان مبلغ تراکنش را پنهان میکند. قبل از پیادهسازی RingCT، تنها فرستنده و گیرنده پنهان بودند، اما مبلغ تراکنش قابل مشاهده بود. RingCT با استفاده از اثباتهای مبتنی بر دانش صفر (Zero-Knowledge Proofs)، امکان تأیید اعتبار تراکنش را بدون افشای مقدار آن فراهم میکند.
کاربرد در مونرو: RingCT به تمام تراکنشهای مونرو اجازه میدهد تا بدون افشای مبلغ واقعی، تأیید شوند. این کار با استفاده از تکنیکی به نام “تراکنشهای محرمانه” انجام میشود که در آن ورودیها و خروجیهای تراکنش به صورت رمزنگاری شده نمایش داده میشوند، به طوری که فقط طرفین تراکنش مبلغ واقعی را بدانند، اما شبکه میتواند تأیید کند که هیچ سکهای ایجاد نشده یا دو بار خرج نشده است (یعنی ورودیها−خروجیها=0). پیادهسازی “Bulletproofs” در سال ۲۰۱۸، به طور قابل توجهی اندازه اثباتهای RingCT را کاهش داد، که منجر به کاهش حجم تراکنشها و کارمزدها شد.
Dandelion++:
مفهوم: Dandelion++ یک پروتکل انتشار تراکنش است که با هدف پنهان کردن آدرس IP منشأ تراکنش طراحی شده است.
کاربرد در مونرو: هنگامی که یک تراکنش جدید ایجاد میشود، ابتدا از طریق یک مسیر “ساقهای” (stem phase) به صورت خصوصی به یک گره منفرد در شبکه ارسال میشود. پس از چند پرش تصادفی، تراکنش به صورت احتمالی وارد فاز “پخش” (fluff phase) میشود و به صورت گسترده به کل شبکه منتقل میشود. این روش باعث میشود که برای مهاجمان بسیار دشوار باشد که با مشاهده گرهای که برای اولین بار تراکنش را دریافت میکند، آدرس IP فرستنده واقعی را ردیابی کنند.
کلیدهای مشاهده (View Keys) و کلیدهای خرج (Spend Keys):
کلید مشاهده خصوصی (Private View Key): این کلید به صاحب کیف پول اجازه میدهد تا تمام تراکنشهای ورودی به کیف پول خود را مشاهده کند. این کلید را میتوان با شخص ثالثی (مانند حسابرسان یا ناظران مالی) به اشتراک گذاشت تا آنها بتوانند فعالیتهای مالی را بدون توانایی خرج کردن وجوه، مشاهده کنند.
کلید خرج خصوصی (Private Spend Key): این کلید به صاحب کیف پول اجازه میدهد تا وجوه را از کیف پول خود خرج کند. این کلید هرگز نباید با کسی به اشتراک گذاشته شود، زیرا کنترل کامل بر وجوه را به شخص ثالث میدهد.
کلید عمومی (Public Keys): هر کیف پول مونرو دارای یک کلید مشاهده عمومی و یک کلید خرج عمومی است که با ترکیب این دو، آدرس عمومی مونرو ایجاد میشود. این آدرس عمومی را میتوان با دیگران به اشتراک گذاشت تا بتوانند مونرو به آن ارسال کنند.
این ترکیب از تکنیکهای رمزنگاری، مونرو را به یکی از قدرتمندترین ارزهای دیجیتال از نظر حریم خصوصی تبدیل کرده است. در حالی که هیچ سیستمی ۱۰۰٪ غیرقابل نفوذ نیست و همواره نگرانیهایی در مورد تحلیلهای آماری یا پیشرفتهای آتی در تحلیل بلاکچین وجود دارد، مونرو به طور مداوم تلاش میکند تا با بهروزرسانیهای منظم، لایههای حریم خصوصی خود را تقویت کند و در برابر حملات احتمالی مقاوم باشد.
مقایسه مونرو با سایر ارزهای دیجیتال و سکههای حریم خصوصی
برای درک بهتر جایگاه مونرو در اکوسیستم ارزهای دیجیتال، مقایسه آن با بیتکوین و سایر سکههای حریم خصوصی مهم است.
مونرو در مقابل بیتکوین:
شفافیت در مقابل حریم خصوصی پیشفرض: بلاکچین بیتکوین کاملاً شفاف است؛ تمام تراکنشها، آدرسهای فرستنده و گیرنده، و مبالغ در دسترس عموم هستند. این امر امکان ردیابی جریان وجوه و تحلیل فعالیتهای مالی را فراهم میکند. در مقابل، مونرو حریم خصوصی را به صورت پیشفرض اجباری میکند و تمام جزئیات تراکنش (فرستنده، گیرنده، مبلغ) را پنهان میسازد.
قابلیت تعویض (Fungibility): به دلیل شفافیت بیتکوین، سکههایی که در تراکنشهای مشکوک یا غیرقانونی استفاده شدهاند، ممکن است “آلوده” تلقی شوند و توسط برخی صرافیها یا ارائهدهندگان خدمات مورد پذیرش قرار نگیرند. این امر به قابلیت تعویض بیتکوین لطمه میزند. در مونرو، به دلیل غیرقابل ردیابی بودن تراکنشها، تمام سکهها قابل تعویض کامل هستند و هیچ سکهای به دلیل تاریخچه تراکنشهایش نمیتواند “آلوده” شود.
الگوریتم اثبات کار: بیتکوین از الگوریتم SHA-256 استفاده میکند که منجر به تسلط استخراج با ASIC شده و منجر به متمرکز شدن قدرت استخراج در دست شرکتهای بزرگ شده است. مونرو از RandomX استفاده میکند که در برابر ASIC مقاوم است و استخراج با CPU/GPU را ترویج میدهد تا غیرمتمرکز بودن شبکه را حفظ کند.
مقیاسپذیری: بیتکوین دارای محدودیت اندازه بلوک ثابت است که منجر به چالشهای مقیاسپذیری و افزایش کارمزدها در زمان ترافیک بالا میشود. مونرو دارای اندازه بلوک پویا است که بر اساس میانگین اندازه بلوکهای اخیر تنظیم میشود و به شبکه اجازه میدهد تا با تغییرات حجم تراکنشها سازگار شود.
مونرو در مقابل سایر سکههای حریم خصوصی (مانند Zcash و Dash):
حریم خصوصی اجباری در مقابل اختیاری: مونرو تنها ارز دیجیتال بزرگی است که حریم خصوصی را به صورت پیشفرض برای تمام تراکنشها اجباری میکند. Zcash و Dash حریم خصوصی را به عنوان یک گزینه ارائه میدهند. در Zcash، کاربران میتوانند بین تراکنشهای شفاف (t-address) و تراکنشهای محافظت شده (z-address) انتخاب کنند. Dash از ویژگی “CoinJoin” برای مخلوط کردن تراکنشها استفاده میکند که یک فرم اختیاری از حریم خصوصی است. این بدان معنی است که در Zcash و Dash، اغلب حجم تراکنشهای خصوصی کمتر است که میتواند “مجموعه ناشناسایی” (anonymity set) را کاهش داده و تحلیل بلاکچین را آسانتر کند.
تکنیکهای حریم خصوصی:
مونرو: از امضاهای حلقوی، آدرسهای مخفی و RingCT استفاده میکند.
Zcash: از zk-SNARKs (اثباتهای دانش صفر) برای پنهان کردن جزئیات تراکنش در تراکنشهای محافظت شده استفاده میکند. zk-SNARKs از نظر ریاضیاتی بسیار قدرتمند هستند اما دارای پیچیدگیهای راهاندازی و نیاز به “راه اندازی قابل اعتماد” (trusted setup) هستند که برخی از منتقدان آن را نقطه ضعف میدانند (اگرچه نسخههای جدیدتر مانند Halo 2 به دنبال کاهش این نیاز هستند).
Dash: از PrivateSend (مبتنی بر CoinJoin) استفاده میکند که وجوه چندین کاربر را در یک تراکنش ترکیب میکند. این روش کمتر از تکنیکهای رمزنگاری مونرو یا Zcash از نظر حریم خصوصی قوی است و به همکاری کاربران نیاز دارد.
قابلیت تعویض: به دلیل حریم خصوصی اجباری مونرو، قابلیت تعویض آن در بالاترین سطح قرار دارد. در Zcash، تراکنشهای شفاف میتوانند قابلیت تعویض را به خطر بیندازند، در حالی که در Dash، اثربخشی CoinJoin به تعداد شرکتکنندگان بستگی دارد.
چالشهای نظارتی: به دلیل ماهیت کاملاً خصوصی مونرو، این ارز دیجیتال با چالشهای نظارتی بیشتری مواجه است و در برخی صرافیها یا حوزههای قضایی لیست نمیشود یا از لیست حذف شده است. Zcash با توجه به حریم خصوصی اختیاری خود، در این زمینه انعطافپذیری بیشتری دارد و از نظر رگولاتورها کمتر با مشکل مواجه است.
به طور کلی، مونرو به دلیل تعهد بیقید و شرط خود به حریم خصوصی پیشفرض، در میان ارزهای دیجیتال متمایز است. این ویژگی آن را به ابزاری قدرتمند برای حفظ ناشناسایی مالی تبدیل کرده، اما در عین حال با چالشهای نظارتی و عمومی خاص خود روبرو است.
مقیاسپذیری و آینده مونرو
مقیاسپذیری، توانایی یک شبکه بلاکچین برای پردازش حجم فزایندهای از تراکنشها بدون کاهش عملکرد، یکی از چالشهای اصلی برای تمام ارزهای دیجیتال، از جمله مونرو، است. در حالی که ویژگیهای حریم خصوصی مونرو لایههای رمزنگاری اضافی را به تراکنشها اضافه میکنند و میتوانند حجم دادهها را افزایش دهند، مونرو راهحلهای نوآورانهای برای مقابله با این چالشها پیادهسازی کرده و در حال توسعه آنها است.
اندازه بلوک پویا (Dynamic Block Size): برخلاف بیتکوین که دارای یک محدودیت سخت بر روی اندازه بلوک است، مونرو از یک اندازه بلوک پویا استفاده میکند. این بدان معنی است که اندازه بلوکها (که شامل تراکنشها هستند) انعطافپذیر است و میتواند بر اساس تقاضا و حجم تراکنشها گسترش یا انقباض یابد. یک مکانیزم “جریمه پاداش بلوک” نیز وجود دارد که ماینرها را از ایجاد بلوکهای بسیار بزرگ منصرف میکند تا از اسپم شبکه جلوگیری شود، اما در عین حال، به شبکه اجازه میدهد تا در مواقع نیاز، بلوکهای بزرگتر را بپذیرد. این مکانیسم، مقیاسپذیری بلاکچین را برای مدیریت حجم تراکنشهای متغیر فراهم میکند.
Bulletproofs: پیادهسازی Bulletproofs در سال ۲۰۱۸، گام بزرگی در جهت بهبود مقیاسپذیری بود. این تکنولوژی به طور چشمگیری اندازه اثباتهای رمزنگاری (که در RingCT برای پنهان کردن مبالغ تراکنش استفاده میشوند) را کاهش داد. در نتیجه، حجم متوسط تراکنشها تا ۸۰% کاهش یافت و کارمزدهای تراکنش نیز به شدت کمتر شد. این امر نه تنها شبکه را کارآمدتر کرد، بلکه هزینههای عملیاتی را برای کاربران نیز کاهش داد.
CLSAG (Compact Linkable Spontaneous Anonymous Group signatures): CLSAG یک پیشرفت جدیدتر در زمینه امضاهای حلقوی است که اندازه امضاها را کاهش میدهد و سرعت تأیید را بهبود میبخشد. این ارتقاء به کاهش بیشتر حجم تراکنشها و افزایش کارایی شبکه کمک میکند.
توسعه راهحلهای خارج از زنجیره (Off-chain solutions): در حالی که مونرو در حال حاضر به طور بومی از راهحلهای خارج از زنجیره مانند Atomic Swaps یا Lightning Network (که در بیتکوین برای افزایش مقیاسپذیری استفاده میشوند) پشتیبانی نمیکند، تحقیقات در این زمینه در حال انجام است. ویژگیهای حریم خصوصی مونرو، پیادهسازی مستقیم برخی از این راهحلها را دشوار میسازد، زیرا ممکن است با برخی عملکردهای لازم (مانند تراکنشهای بازپرداخت غیرتعاملی یا اسکریپتنویسی پیچیده) مغایرت داشته باشند. با این حال، جامعه توسعهدهنده مونرو به دنبال راه حلهایی است که بتوانند مقیاسپذیری را بدون به خطر انداختن حریم خصوصی بهبود بخشند.
Dandelion++: همانطور که قبلاً ذکر شد، Dandelion++ با بهینهسازی نحوه انتشار تراکنشها در شبکه، نه تنها حریم خصوصی را بهبود میبخشد، بلکه میتواند به کاهش بار شبکه و افزایش کارایی کمک کند.
توسعه و بهروزرسانیهای مداوم: جامعه مونرو به طور مداوم در حال کار بر روی بهبود پروتکل و پیادهسازی ویژگیهای جدید است. این شامل تحقیقات در زمینه تکنیکهای رمزنگاری جدید برای افزایش کارایی و حریم خصوصی، و همچنین بهبود زیرساختهای شبکه است. مونرو دارای یک نقشه راه توسعه فعال است که شامل ارتقاءهای منظم و هاردفورکها برای پیادهسازی این بهبودها است.
آینده مونرو: آینده مونرو به شدت به توانایی آن در حفظ تعادل بین حریم خصوصی قوی و نیازهای مقیاسپذیری، سهولت استفاده و پذیرش توسط کاربران و کسبوکارها بستگی دارد. با افزایش نگرانیها در مورد حریم خصوصی دادهها و نظارت مالی در سراسر جهان، تقاضا برای ارزهای دیجیتال متمرکز بر حریم خصوصی مانند مونرو میتواند افزایش یابد. با این حال، مونرو با چالشهای نظارتی و فشار از سوی دولتها و نهادهای مالی نیز روبرو است که ممکن است به دلیل ماهیت غیرقابل ردیابی آن، آن را به عنوان یک تهدید تلقی کنند. موفقیت بلندمدت مونرو به توانایی آن در غلبه بر این چالشها، ادامه نوآوری در زمینه حریم خصوصی و مقیاسپذیری، و حفظ یک جامعه توسعهدهنده و کاربر قوی و فعال بستگی دارد. به نظر میرسد که مونرو به عنوان یک پیشگام در زمینه حریم خصوصی بلاکچین، نقش مهمی در آینده مالی دیجیتال ایفا خواهد کرد، حتی با وجود موانع احتمالی.

